BAY VỘI VỀ ĐÀN (tiếp theo)

Ngọc La

VỚI THẦY DƯƠNG VĂN ÚT

…………….

Thầy còn có cái độc đáo nữa là dạy bọn mình các bài văn vần bằng tiếng Pháp và cách diễn tả bằng điệu bộ khi đọc. Đứa nào cũng phải thuộc, thầy chỉ định là phải lên diễn. Thầy dạy 2 bài, trong đó có bài “Le bon écolier”. Hồi đó được thầy dợt bài này quá kỹ nên đến giờ tôi vẫn còn nhớ được nhiều. Để tưởng nhớ thầy, tôi xin chép lại, nếu có sai và thiếu, các bạn sửa và bổ sung dùm nhe.

Le bon écolier

Maintenant, je vais à école.

J’apprends chaque jour ma leçon.

Le sac qui pend à mon épaule

Dit que je suis un grand garçon

L’an passée cela va sans dire.

J’étais petit, mais à présent

Que je sais compter, lire, écrire.

C’est bien certain que je suis grand

Quand le maître parle

J’écoute, et je retiens ce qu’il me dit.

Il est content de moi sans doute

Car je vois bien qu’il me sourit. (đến câu cuối này là phải đặt ngón tay trỏ lên mép miệng và … nghiêng đầu cười duyên)

VỚI THẦY NGUYỄN TRỌNG PHÚC

** Trong 7 năm tôi học ở trường thì thầy Phúc là hiệu trưởng, có năm thầy dạy bọn tôi môn Công dân. Có lẽ vì là hiệu trưởng nên lúc nào thầy cũng có phong cách đường hoàng, đĩnh đạc, nghiêm trang, cả khi đứng phát biểu trước toàn trường và những lúc có việc đến nói chuyện với từng lớp. Bọn tôi rất “ngán” thầy và thường bảo với nhau là thầy “khó” lắm, coi chừng đấy. Biết là vậy, nghĩ là vậy, nhưng tôi vẫn cảm nhận được là thầy nói chuyện rất văn vẻ, lưu loát (thời đó bọn tôi không biết là thầy học văn) và nội dung có tính giáo dục rất cao. Nghĩ là thầy “khó” nhưng bọn tôi vẫn có trò nghịch ngầm với thầy. Các bạn nhớ không, khi nói chuyện thầy thường dùng từ “nhé” (thay vì “nghe”, “nghen”, “ngheo”, “nhe” như bình thường). TD: Thế này nhé….Các em nhé…..Nhé các em…Thấy ngộ nghĩnh quá nên mỗi lần thầy vào lớp nói chuyện hoặc dạy, một số đứa trong đó có tôi vừa học vừa để tập nháp trước mặt để ghi (theo kiểu đếm phiếu) xem thầy nói bao nhiêu lần từ “nhé” rồi sau đó đem đo lại với nhau xem đứa nào ghi dược nhiều hơn! Rõ ràng hết sức là “con nít” phải không các anh chị, các bạn?

Năm đệ lục, lớp tôi có thêm cô bạn dịu dàng, xinh đẹp, tốt bụng, thông minh mới chuyển đến là Phạm Thị Thùy Hương, là em cô cậu của thầy Phúc. Qua bạn Thùy Hương, bọn tôi biết thêm một số chuyện về thầy. Đặc biệt là chuyện tình cảm giữa thầy và cô Vân, chuyện một số cô giáo khác cũng đặc biệt mến thầy. Đầu óc non nớt của bọn tôi lúc đó cũng biết cảm nhận thêm một điều là, tuy có vẻ khó tính, nghiêm nghị với học trò nhưng thầy có sức thu hút đối với người lớn, là thầy rất “hào hoa phong nhã”. Dù không biết gì về tình yêu của người lớn nhưng bọn tôi cũng để ý theo dõi và cũng mong tình cảm của thầy cô được suôn sẻ.

** Đó là những chuyện vui. Còn chuyện buồn thì các anh chị, các bạn đã biết. Tôi cũng là nhà giáo sống chết với nghề, nhưng có giai đoạn hoàn cảnh đưa đẩy tôi cũng không được đi dạy mà phải làm những việc không cần đến mảnh bằng sư phạm, nên tôi rất thấu hiểu sự hụt hẫng của Thầy khi phải về vườn làm nông dân. Thời gian đó, mỗi lần đi qua một trường học là mỗi lần lòng tôi nhói đau vì mình là người ngoại cuộc “Trường đó là trường của người ta ư? Học trò đó là học trò của người ta ư”. Nhưng tôi may mắn hơn Thầy vì năm sau được trở lại nghề (làm lại từ đầu), còn Thầy thì như anh Trần Công Bá nói “…Chuyện đời của Thầy rất dài, nhưng đường sự nghiệp của Thầy quá ngắn…”.

Từ lúc có điều kiện về họp mặt với Thầy Cô, bạn bè (20/11/2005), rồi được xem quyển lưu bút trong đó Thầy chắt chiu, nâng niu từng tấm ảnh, từng dòng lưu bút hằng năm của học trò cũ; được Thầy tặng tài liệu về lịch sử nhà trường, tôi mới hiểu thế nào là cụm từ “chắt mót kỉ niệm”, mới hiểu ra một điều là mấy chục năm nay tôi đã quá vô tình. Cuộc sống vất vả với những lo toan triền miên (nghèo khổ, con mọn, cha mẹ đau yếu, chồng bệnh, miếng cơm manh áo,…) đã vắt kiệt sinh lực làm tôi không có điều kiện để thường xuyên thăm viếng các thầy cô, dù trong lòng tôi luôn hướng về quá khứ, đặc biệt là từ những năm lên “hàng bốn” – đến tuổi “hồi đó”. Nhưng, như bao người đưa đò thầm lặng khác, với sự thấu hiểu và lòng bao dung, Thầy nào có trách ai, ngược lại Thầy rất mừng mỗi khi có thêm học trò cũ tìm về tổ ấm, mỗi khi nhận được email hay điện thoại thăm hỏi của họ. Và tôi cũng cảm thấy thật tội lỗi khi vài lần để Thầy phải điện cho mình. Tôi biết Thầy buồn và nhớ thương học trò, nhất là những đứa bất hạnh như tôi.

Qua hình ảnh của Thầy, tôi cảm nhận thật đầy đủ thế nào là lòng yêu nghề, yêu người của nhà giáo, hiểu đầy đủ giá trị của những kỉ niệm, kỉ vật mà người ta đã tạo ra, đã trao cho những người thân quen, hiểu thế nào là hạnh phúc của sự sum họp,… lại càng thấm thía thế nào là sự lãng phí nhân tài của xã hội…

Tôi cũng cảm nhận được là chúng mình còn hạnh phúc lắm khi vẫn còn có những người để mình gọi là “Thầy”, “Cô” với lòng kính yêu và biết ơn vô hạn. Tôi cũng thật sự cảm kích trước việc một số bạn, từ những năm chín mươi, hằng năm đã tổ chức họp mặt Thầy Cô, bạn bè nhân ngày Nhà Giáo VN. Tôi là một trong những người tìm về tổ ấm muộn hơn, nhưng vẫn còn kịp, phải không các bạn?

Hiện nay Thầy Cô đã an phận với cuộc sống giản dị, thoát vòng danh lợi, vui thú điền viên. Hè năm 2006 đến thăm nhà Thầy Cô, tôi chỉ có một ao ước là chóng đến tuổi nghỉ hưu để được sống như Thầy Cô bây giờ.

Tối 6/5/2007

(còn tiếp)

Trở về trang Hồi Ký