Góp vài ư về
việc:
DÙNG GẠCH
NỐI GIỮA CÁC TỪ GHÉP VÀ CÁCH VIẾT CHỮ HOA
ĐỐI VỚI TÊN NGƯỜI, TÊN ĐẤT
(ĐỊA DANH) TRONG TIẾNG VIỆT
Trong vấn đề cải cách chữ
viết, lối viết nhằm mục-đích càng ngày càng
hoàn-chỉnh và
làm trong sáng hơn, chúng tôi xin góp vài ư kiến trong cách
viết, cách hành văn trong tiếng Việt của chúng ta.
I) NÊN DÙNG GẠCH NỐI GIỮA CÁC TỪ GHÉP
Từ ghép là những từ khi ghép
lại chúng sẽ mang nội-dung hay ư-nghĩa mới
hoặc đầy-đủ hơn khi những từ này
đứng riêng lẻ một ḿnh.
Ví dụ: thành phố, cải-cách,
thủ-tục, hành-chánh v.v là những từ ghép.
Do đó, khi viết chúng ta nên thêm dấu gạch nối (-) ở giữa các từ ghép, để khi đọc, người đọc dễ nhận biết từ đi liền sau gạch nối gắn liền ư-nghĩa với từ đi phía trước, điều này làm cho người đọc mau nắm bắt được ư-nghĩa của một từ hay của toàn câu và chính xác hơn.
Ví-dụ trong câu: “chúng ta cần giản-dị hóa thủ-tục hành-chánh (nên dùng gạch nối (-) giữa các từ giản-dị, thủ-tục, hành-chánh.)
II) VIẾT HOA VÀ GẠCH NỐI
GIỮA TÊN NGƯỜI VÀ TÊN ĐẤT (
ĐỊA DANH )
Chúng ta
thường viết hoa mẫu tự đầu sau
dấu chấm câu hoặc đầu mỗI câu.
Ngoài ra đối
với danh từ tên ngườI, tên đất ...là danh từ riêng, chúng ta
phải viết hoa mẫu tự đầu.
Ví-dụ: Nguyễn văn Đức,Trần
thi Lan ___ sông Tiền, sông Hậu,sông Hồng ...
Tên
người, tên đất...nhiều khi được
ghép lại thành nhiều từ, do đó chúng ta cần
phải viết hoa mẫu tự đầu tên ghép và
gạch nối(-) giữa các từ ghép.
Vi-du:
-Tên người : Trần Công-Bá, Lê
Hữu-Ba
Huỳnh thi Bạch-Mai,Trần
Tuyết-Mai .....
-Tên đất (địa danh) :
Hà-Nội, B́nh-Thuận, B́nh-Dương, Đồng-Tháp,
An-Giang, Cà-Mau…
“Hóa” là từ Hán-Việt có
nghĩa là biến đổi, thay đổi… Do đó
về mặt ngôn-ngữ học và sự h́nh-thành tiếng
Hán-Việt của chúng ta, theo thiển ư
của chúng tôi, từ “hóa” chỉ có thể đi sau
một từ hoặc một nhóm từ Hán-Việt mà thôi.
Ví-dụ: đô-thị hóa, giản-dị hóa,
,nhân-cách hóa, xă-hộI hóa v.v...
Chúng ta không nên dùng từ “hóa” (là từ Hán-Việt) đi kèm
sau từ hoặc những từ Việt –Nôm (tiếng Nôm)
hay từ Việt cỗ (xưa) như có một số
người dùng rồI thành thói quen .
Ví-dụ: nhựa hóa con lộ, nạc hóa đàn heo v.v
Đây là góp ư của cá nhân với ước mong tiếng Việt của chúng ta ngày càng trong sáng và hoàn-chỉnh hơn trong cách dùng từ và về mặt viết đúng chính tả.
Nguyễn Bình-Nguyên
Trở về trang Góp Ư